Cẩm nang sống đáng giá (How to Live Better): sơ đồ 34 chương

Tóm tắt chi tiết

• Trên đường: dây an toàn cả ghế sau (ghế trước giảm 45% nguy cơ tử vong); mũ bảo hiểm cài quai (tử vong giảm 42%).
• Trẻ nhỏ: ghế ô tô riêng cho trẻ dưới 4 tuổi; ở gần nước thì không rời mắt.
• Trong nhà: báo khói, báo khí CO; không sạc xe điện trong nhà; không ăn nấm dại.
• Đo rẻ, lợi lớn: huyết áp giảm 10 mmHg thì đột quỵ giảm 27%; xét nghiệm đường huyết, viêm gan B, vi khuẩn HP.
• Vắc-xin, tầm soát: tiêm HPV sớm; nhũ ảnh từ 40 tuổi; đại trực tràng từ 45–50 tuổi.
• Đi khám ngay: tiểu ra máu dù không đau; vết thương sâu dính đất (hỏi về uốn ván).

Tóm tắt chi tiết

• Thuốc lá: mất ít nhất 10 năm tuổi thọ; bỏ trước 40 tuổi gỡ lại khoảng 90% rủi ro. Không hút trong nhà, trong xe.
• Rượu: càng ít càng tốt; người uống nặng đừng tự cai một mình.
• Ăn uống: bỏ nước ngọt có đường; muối ít natri giảm đột quỵ 14% (người bệnh thận hỏi bác sĩ).
• Vận động: 7.000–8.000 bước mỗi ngày là đủ; thêm tập sức mạnh; đừng ngồi lâu.
• Ngủ: khoảng 7 giờ, đều giờ quan trọng hơn ngủ nhiều.
• Răng, thuốc: làm sạch kẽ răng mỗi ngày; thuốc huyết áp, mỡ máu không tự ngừng.

Tóm tắt chi tiết

• Ngừng tim: ép tim ngay giữa ngực, khoảng 2 lần mỗi giây; tỉ lệ sống tăng từ 3,9% lên 16,1%.
• Gần 8/10 ca ngừng tim xảy ra ở nhà: người bạn cứu thường là người thân.
• Người già ngã: gọi cấp cứu, chưa vội đỡ dậy.
• Đột quỵ: méo miệng, yếu tay, nói ngọng → gọi cấp cứu, ghi giờ bắt đầu. 3 giờ đầu là vàng.
• Chóng mặt, nhìn đôi, một mắt tối sầm (dù tự hết) cũng phải đi cấp cứu.
• Ngoài ra: chảy máu, bỏng, khí CO, cháy, đuối nước, rắn cắn, động đất.

Danh sách chủ đề chính

• Uống thuốc đủ; không ngừng thuốc để thử bài thuốc dân gian.
• Lưu hồ sơ tái khám, xin đơn thuốc dài ngày.
• Tầm soát biến chứng.
• Gút: điều trị đạt mục tiêu acid uric.

Danh sách chủ đề chính

• Khám đúng tuyến, chuyển tuyến.
• Giữ và niêm phong bệnh án khi tranh chấp.
• Hiểu cách phân loại ưu tiên ở phòng cấp cứu.

Danh sách chủ đề chính

• Tránh nhịn ăn cực đoan.
• Thẩm mỹ: kiểm tra giấy phép của cơ sở và bác sĩ; tiêm filler sai vùng có thể gây mù.
• Thuốc giảm cân trộn chất cấm; thuốc giảm cân và hormone phải có đơn.

Danh sách chủ đề chính

• Tháng đầu sau khi mất người thân, tim mạch dễ gặp nguy hiểm.
• Nhận chẩn đoán bệnh nặng, mất việc, ly hôn.
• Đang sốc thì đừng quyết việc không thể đảo ngược.
• Nỗi đau kéo dài: gặp chuyên khoa.

Danh sách chủ đề chính

• Đệm giảm áp cho xe lăn; cảnh giác lời hứa “chữa khỏi”.
• Rủi ro tâm lý những năm đầu, cả với người chăm sóc.
• Chế độ, cải tạo nhà, việc làm.
• Điều kiện riêng khi thi, bằng lái.

Tóm tắt chi tiết

• Paracetamol: đọc thành phần, chỉ một thuốc đang dùng được chứa nó; không uống kèm rượu.
• Trẻ sốt: không dùng aspirin, nimesulide, analgin.
• Ibuprofen: trên 60 tuổi, từng xuất huyết dạ dày, đang dùng chống đông → hỏi bác sĩ trước.
• Cảm thường: không cần kháng sinh; trẻ dưới 2 tuổi không tự cho uống thuốc cảm phối hợp.
• Tiêu chảy: bù nước, điện giải trước; trẻ dưới 5 tuổi không dùng thuốc cầm tiêu chảy.
• Thuốc cảm, thuốc dị ứng gây buồn ngủ: đừng lái xe.

Tóm tắt chi tiết

• Điện thoại: tắt thông báo, để ngoài tầm mắt.
• Tin nhắn: gom lại xử lý khoảng 3 lần mỗi ngày.
• Mỗi lúc một việc: bị ngắt mất khoảng 25 phút mới quay lại được.
• Ngủ: dậy cùng giờ cả cuối tuần; ngủ 6 tiếng suốt 14 ngày ≈ thức trắng 2 đêm.
• Cà phê, màn hình: không cà phê sau 14 giờ; tắt màn hình 1 tiếng trước khi ngủ.
• Quyết định: đêm khuya đừng quyết việc lớn, đừng gửi tin quan trọng.

Danh sách chủ đề chính

• Đã bỏ vào không phải lý do để làm tiếp (chi phí chìm).
• Trì hoãn là chuyện cảm xúc, không phải lười.
• Đổi môi trường hiệu quả hơn cố nhịn tại chỗ.
• Viết kế hoạch kiểu “mấy giờ, ở đâu, gặp gì thì làm gì”.
• Hình thành thói quen mất 18–254 ngày, không phải 21.
• Bớt họp, bớt lướt tin.

Danh sách chủ đề chính

• Nơi giải trí: biết lối thoát hiểm, không nhận đồ uống người lạ đưa.
• Giảm áp lực: vận động, chánh niệm, điều hòa hơi thở, gặp gỡ, không gian xanh.

Danh sách chủ đề chính

• Học tiếp hay đi làm.
• Cảnh giác chứng chỉ rởm.
• Chọn kỹ năng máy khó thay thế, nghề đang thiếu người.
• Cách học: tự kiểm tra, ôn giãn cách; bỏ thói quen tô highlight.

Tóm tắt chi tiết

• Rò rỉ nhỏ: tắt gia hạn tự động; bỏ xổ số; không trả góp thẻ tín dụng (khoảng 18% một năm).
• Dấu hiệu lừa: “lãi cao, cam kết, không lỗ”; trên 10% một năm coi như mất.
• Tiền dài hạn: quỹ chỉ số phí thấp; phí cao hơn 1% mỗi năm thì 20 năm mất khoảng 18%.
• Quỹ dự phòng: 3–6 tháng chi tiêu.
• Bảo hiểm: chỉ mua cho tổn thất không gánh nổi.
• Tránh: tiền ảo, đồ sưu tầm “đầu tư”, hộp mù, mua theo livestream.

Danh sách chủ đề chính

• Thực phẩm chức năng, gói khám sức khỏe đắt tiền.
• Gãy xương rồi uống thật nhiều canxi, nước hầm xương.
• Nhờ chatbot AI tự chẩn đoán bệnh hay việc pháp lý.
• Nội soi “làm sạch” khớp gối thoái hóa.
• Melatonin cho mất ngủ kéo dài; cảm cúm đòi truyền dịch.

Tóm tắt chi tiết

• Mất việc: đăng ký thất nghiệp, xin trợ cấp.
• Bị nợ lương: khiếu nại thanh tra lao động, xin trợ giúp pháp lý.
• Tìm việc: không nộp tiền cọc, không giao giấy tờ tùy thân.
• Từng ngồi tù, phá sản vẫn có đường làm lại.
• Ở và ăn: nhà ở xã hội, trạm cứu trợ, trợ cấp tối thiểu.

Danh sách chủ đề chính

• Đừng đổ cả gia sản vào.
• Vay mượn, ký bảo lãnh.
• Chọn loại hình, đăng ký, giấy phép.
• Thuế, hóa đơn, bẫy lừa về thuế.
• Hợp đồng, thuê người, sở hữu trí tuệ.
• Rút lui an toàn.

Danh sách chủ đề chính

• Tiền cọc, bị đuổi bằng vũ lực, phòng ngăn vách.
• Bán nhà không chấm dứt hợp đồng thuê.
• Mua: kiểm tra quyền sở hữu, tiền đi qua tài khoản chuyên dụng.

Tóm tắt chi tiết

• Tăng ca: ngày thường 150%, ngày nghỉ 200%, ngày lễ 300% (luật Trung Quốc).
• Không ký giấy “tự nguyện bỏ phép”.
• Thử việc: lương ít nhất 80%, mỗi chỗ làm chỉ thử 1 lần.
• Bị cho nghỉ: đừng ký đơn “tự xin nghỉ”, sẽ mất trợ cấp.
• Giữ lại chứng cứ.
• Tai nạn lao động: nhớ thời hạn đề nghị công nhận.

Tóm tắt chi tiết

• Gây tai nạn: dừng xe, cứu người, báo công an. Bỏ chạy là chịu toàn bộ lỗi.
• Bị lừa chuyển tiền: báo công an chặn tiền ngay, đừng tự điều tra trước.
• Không tin cuộc gọi lạ, không bấm link lạ, chuyển tiền thì xác minh.
• Gọi video thấy mặt chưa chắc thật: AI giả được mặt và giọng.
• Không cho mượn thẻ ngân hàng, SIM.
• Tiền và hôn nhân: sính lễ, tài sản trước hôn nhân, ký bảo lãnh.

Tóm tắt chi tiết

• Không chia sẻ tin đồn, không dùng AI làm ảnh giả.
• Không nhận “việc” cho mượn tài khoản chuyển tiền: đó là rửa tiền.
• Không làm giả hồ sơ vay, không dàn dựng tai nạn lấy bảo hiểm.
• Không ném đồ từ trên cao, không quay lén.
• Không phát tán nội dung khiêu dâm, không làm nhà cái.
• Không nuôi được con: cho làm con nuôi hợp pháp, không bán hay bỏ rơi.

Danh sách chủ đề chính

• Tool hack game, crawler, script săn vé có thể thành tội.
• Xóa database, mang mã nguồn đi khi nghỉ việc.
• Nhận dự án ngoài: kiểm tra mục đích sử dụng.
• Cam kết không cạnh tranh: tối đa 2 năm, phải có tiền bù.
• Giấy phép mã nguồn mở (GPL).

Danh sách chủ đề chính

• Xác thực hai lớp, mật khẩu, khóa SIM.
• Mất điện thoại, thẻ bị quẹt trộm: làm gì trước.
• Kiểm tra thiết bị đăng nhập, quyền ứng dụng.
• Quyền yêu cầu xóa dữ liệu cá nhân.

Danh sách chủ đề chính

• Lằn ranh trung gian thanh toán.
• Giấy phép website, livestream.
• Kiểm duyệt nội dung, xác thực tên thật, bảo vệ trẻ vị thành niên.

Danh sách chủ đề chính

• Tán nhiều người hay theo đuổi một người.
• Theo đuổi quá mức thành quấy rối.
• Đăng ký kết hôn, khám tiền hôn nhân.
• Bố mẹ góp tiền mua nhà, nợ chung vợ chồng.
• Chi phí khi ly hôn.

Danh sách chủ đề chính

• Chọn trước người giám hộ, lập di chúc đúng hình thức.
• Cảnh giác kịch bản lừa người già.
• Bảo hiểm chăm sóc dài hạn, phòng loét do nằm lâu.

Danh sách chủ đề chính

• Trợ cấp nuôi con, nghỉ thai sản.
• Quyền lợi người lao động khi mang thai, nuôi con nhỏ.
• Bài toán thời gian và bài toán tiền.

Danh sách chủ đề chính

• Ngủ an toàn, không rung lắc trẻ, không dùng xe tập đi.
• Mũi viêm gan B đầu tiên, vitamin K, lịch tiêm chủng.
• Trẻ dưới 1 tuổi không ăn mật ong; bổ sung vitamin D.
• Sốt, vàng da: khi nào phải đi khám.

Danh sách chủ đề chính

• Xem mức cảnh báo an ninh.
• Mua bảo hiểm y tế khi ở nước ngoài.
• Bẫy “việc lương cao ở nước ngoài”.
• Mất hộ chiếu thì làm gì.

Danh sách chủ đề chính

• Giấy chứng tử, chuyển thi hài, khai tử.
• Tang lễ: cảnh giác ép giá.
• Rút quỹ, chế độ bảo hiểm của người đã mất.

Danh sách chủ đề chính

• Acid folic, lập sổ khám thai, sàng lọc HIV, viêm gan B, giang mai.
• Không thuốc lá, rượu.
• Dấu hiệu phải vào viện ngay, xử trí vỡ ối.
• Giấy chứng sinh, khám lại sau 42 ngày.

Danh sách chủ đề chính

• Xoắn tinh hoàn, viêm ruột thừa: cấp cứu tính bằng giờ.
• Bị bắt nạt, trầm cảm; dạy con về vùng riêng tư.
• Ra ngoài trời 2 giờ mỗi ngày để phòng cận thị.
• Không đánh mắng; không gửi “trường cai nghiện game”.

Danh sách chủ đề chính

• Nhập ngũ.
• Việc khu vực công.
• Học tiếp: đại học mở, vừa học vừa làm.
• Lao động tự do: tự đóng bảo hiểm.

Danh sách chủ đề chính

• Tra danh sách trường được công nhận trước khi đóng tiền.
• Giữ tư cách lưu trú, giới hạn giờ làm thêm.
• Bảo hiểm, công nhận bằng khi về nước.